Je rijdt netjes weg, houdt voldoende afstand en kijkt goed om je heen. Toch kan de spanning vlak voor het praktijkexamen alles groter maken dan het is. De rijexamen regels 2026 helpen je vooral te begrijpen wat het CBR van je verwacht: niet dat je foutloos rijdt, maar dat je zelfstandig, veilig en verantwoord deelneemt aan het verkeer.
Een rijexamen is geen trucje dat je alleen op de examendag moet uitvoeren. Het is het moment waarop je laat zien dat je ook zonder hulp van je instructeur goede keuzes maakt. Met een heldere voorbereiding hoef je daarom niet te gokken naar de regels of je zorgen te maken over verrassingen.
Rijexamen regels 2026: dit moet vooraf geregeld zijn
Voor je praktijkexamen B moet je theoriecertificaat nog geldig zijn. Een behaald theoriecertificaat is anderhalf jaar geldig. Wacht dus niet onnodig lang met lessen en examenplanning nadat je voor theorie bent geslaagd.
Ook heb je een geldige Gezondheidsverklaring nodig. Daarmee beoordeelt het CBR of er aanleiding is voor extra medische informatie of een rijtest. Heb je bijvoorbeeld een aandoening, gebruik je bepaalde medicatie of heb je een beperking die invloed kan hebben op het rijden? Vul de verklaring dan ruim op tijd in. Soms duurt de beoordeling langer, en dat wil je niet ontdekken wanneer je klaar bent voor je examen.
Op de examendag neem je een geldig identiteitsbewijs mee. Zonder geldig paspoort, identiteitskaart of rijbewijs kan het examen niet doorgaan. Controleer dit de avond ervoor, samen met je reserveringsgegevens en eventuele afspraken met je rijschool. Zorg ook dat je op tijd bent. Haasten vlak voor je examen helpt niemand.
Ben je 17 jaar? Dan mag je praktijkexamen doen en je rijbewijs halen. Tot je 18e verjaardag rijd je vervolgens alleen met een geregistreerde coach naast je. Dat hoort bij 2toDrive. Vanaf je 18e vervalt die begeleidersverplichting.
Waar let de examinator echt op?
De examinator kijkt niet alleen naar losse handelingen zoals schakelen, richting aangeven of parkeren. Die handelingen tellen mee, maar ze krijgen betekenis door het grotere plaatje. Zie je wat er om je heen gebeurt? Pas je je snelheid op tijd aan? Anticipeer je op een voetganger, een onverwachte deur die opengaat of verkeer dat mogelijk voorrang neemt zonder goed te kijken?
Veiligheid staat altijd voorop. Je hoeft niet overdreven langzaam te rijden om veilig te rijden. Wie op een lege weg zonder reden ver onder de limiet blijft rijden, kan juist het verkeer ophouden. Wie te laat remt voor een kruispunt of te krap voor een fietser langs gaat, neemt onnodig risico. Goed rijden betekent dat je tempo, ruimte en aandacht passen bij de situatie.
Kijkgedrag en verkeersinzicht
Veel kandidaten weten de verkeersregels prima, maar verliezen rust wanneer er veel tegelijk gebeurt. In een drukke Leidse straat heb je bijvoorbeeld te maken met fietsers, bussen, geparkeerde auto’s, overstekende voetgangers en ander verkeer dat van richting verandert. De oplossing is niet harder kijken, maar eerder kijken.
Blik ver vooruit, neem zijstraten mee en controleer je spiegels op logische momenten. Vlak voor afslaan, invoegen, van rijstrook wisselen en wegrijden hoort daar ook een duidelijke dodehoekcontrole bij. De examinator moet kunnen zien dat je controleert. Een snelle hoofdbeweging is geen toneelstukje, maar laat wel zien dat je een bewuste veiligheidscontrole uitvoert.
Zelfstandig rijden
Tijdens het rijexamen krijg je een onderdeel zelfstandig rijden. Je volgt dan bijvoorbeeld aanwijzingen van een navigatiesysteem of een verkeersbord. Het doel is niet dat je elk straatje foutloos vindt. Een verkeerde afslag is meestal geen probleem, zolang je rustig en veilig verder rijdt.
Maak dus nooit op het laatste moment een scherpe beweging omdat je denkt dat je een route moet herstellen. Kun je niet veilig afslaan of invoegen? Rij door en pak de route daarna weer op. Dat is precies het soort zelfstandige besluit dat bij verantwoord rijgedrag hoort.
Bijzondere verrichtingen
Ook manoeuvres kunnen aan bod komen, zoals achteruitrijden, keren, parkeren of wegrijden op een helling. Daarbij kijkt de examinator naar voertuigbeheersing, observatie en veiligheid. Een parkeeractie die niet in één keer perfect staat, is niet automatisch onvoldoende. Corrigeer rustig wanneer dat veilig kan.
Belangrijker is dat je vóór en tijdens de manoeuvre goed om je heen blijft kijken. Zeker bij achteruitrijden moet je laten zien dat je kwetsbare verkeersdeelnemers opmerkt en voorrang geeft wanneer dat nodig is. Neem de tijd, zonder het verkeer onnodig te blokkeren.
Fouten maken mag, onveilig rijden niet
Een veelvoorkomende misvatting is dat één fout altijd een gezakt examen betekent. Dat klopt niet. Iedereen maakt weleens een minder handige keuze of moet een keer corrigeren. De examinator beoordeelt het hele examen en kijkt naar je rijgedrag als geheel.
De grens ligt bij veiligheid en zelfstandigheid. Moet de examinator ingrijpen omdat er direct gevaar ontstaat, dan weegt dat zwaar mee. Ook herhaaldelijk onvoldoende spiegelen, verkeerde voorrangsbeslissingen of te weinig afstand houden kan betekenen dat je nog niet veilig genoeg zelfstandig rijdt.
Daar staat tegenover dat een goede kandidaat ook laat zien hoe hij of zij met een fout omgaat. Sla je verkeerd af? Blijf kalm. Slaat de motor af? Start opnieuw op als dat veilig kan. Laat een moment niet je hele examen bepalen. Juist herstellen zonder paniek zegt veel over je rijvaardigheid.
Handgeschakeld of automaat: wat verandert er?
De rijexamenregels zijn in de basis hetzelfde, of je nu in een handgeschakelde auto of automaat afrijdt. De examinator beoordeelt dezelfde verkeersdeelname: veilig kijken, vooruitdenken, vlotheid, voorrang, plaats op de weg en verantwoord beslissen.
Het verschil zit in de bevoegdheid op je rijbewijs. Leg je examen af in een automaat, dan krijg je een automatische-beperking op je rijbewijs. Je mag dan alleen in een automaat rijden. Doe je examen in een handgeschakelde auto, dan mag je later zowel handgeschakeld als automatisch rijden.
Welke keuze het beste is, hangt af van jouw doel. Wie vooral rust nodig heeft in druk verkeer, moeite heeft met koppeling en schakelen of later toch alleen automaat verwacht te rijden, kan veel baat hebben bij automaatlessen. Wil je maximale keuzevrijheid, dan is een handgeschakeld examen logisch. Er is geen betere keuze voor iedereen – wel een keuze die moet passen bij jouw leerdoel en vertrouwen.
Zo bereid je je praktisch voor op het examen
De beste examenvoorbereiding begint niet met het onthouden van een examenroute. Routes veranderen, verkeer is nooit precies hetzelfde en het CBR verwacht dat je kunt omgaan met nieuwe situaties. Werk liever gericht aan de onderdelen die nog aandacht vragen.
Bespreek in de lessen eerlijk waar je onzeker over bent. Dat kan snelweg rijden zijn, complexe rotondes, fileparkeren, kijken bij het afslaan of juist de spanning van andere weggebruikers. Een vaste instructeur kan die patronen herkennen en de lesopbouw daarop aanpassen. Binnen RIS 2.0 werk je stap voor stap aan concrete vaardigheden, zodat je niet alleen voelt dat je vooruitgaat, maar ook weet waarom.
Plan vlak voor het examen geen les waarin je alles nog een keer probeert te perfectioneren. Gebruik die tijd om je vaste routine te bevestigen: stoel en spiegels instellen, rustig wegrijden, vooruitkijken en steeds een veilige beslissing nemen. Eet en drink voldoende, kies kleding waarin je prettig kunt bewegen en zorg dat je telefoon tijdens het examen geen afleiding geeft.
Voor Engelstalige leerlingen is het verstandig om verkeerswoorden en veelgebruikte instructies vooraf te oefenen. De rijvaardigheid blijft het belangrijkst, maar begrijpen wat er van je wordt gevraagd geeft rust. Een uitleg in het Engels tijdens je lessen kan helpen om regels, verkeerssituaties en eigen aandachtspunten helder te krijgen.
Veranderingen en actuele informatie controleren
Procedures, tarieven en beschikbaarheid kunnen gedurende het jaar veranderen. Denk aan de manier waarop je examen wordt aangevraagd, wachttijden of voorwaarden rond gezondheidsbeoordelingen. Baseer je planning daarom niet op een oud filmpje, een verhaal van een vriend of informatie die jaren geleden klopte.
Bespreek bij het plannen van je examen wat op dat moment voor jouw situatie geldt. Dat is extra verstandig als je bijna 17 bent, medische aandachtspunten hebt, in een automaat wilt afrijden of na een eerdere rijschool opnieuw begint. Duidelijkheid vooraf voorkomt onnodige vertraging en geeft ruimte om te focussen op waar het echt om draait: veilig leren rijden.
Bij Rijschool van der Pluijm bereiden we je niet alleen voor op het beoordelingsmoment, maar op de eerste rit die je daarna alleen maakt. Boek je proefles wanneer je wilt weten waar je staat. Rust, structuur en eerlijke feedback brengen je vaak verder dan nog een week piekeren over het examen.
